|
|  | | |
Hoofdstuk 20
Vrijzijn zonder schaamtegevoelens
“Je bent geroepen om volkomen afhankelijk te zijn van het leven van Christus in je en eindelijk verlost te zijn van het zelfwantrouwen, dat het ene moment een arrogante opschepper van je maakte, maar het volgende moment het slachtoffer van je eigen zelfmedelijden. Want zowel in het eerste als in het tweede geval ben je gebonden door de angst voor wat anderen van je denken.”
- Major Ian Thomas in “Het reddende leven van Christus”
Ze kan allerlei vermommingen aannemen, zo goed zelfs, dat je haar niet altijd gemakkelijk kan herkennen.
Ze zal je helpen om op te scheppen over wat je allemaal bereikt hebt en excuses verzinnen voor alles wat je verkeerd gedaan hebt.
Ze kan een eenvoudige gift van God veranderen in gevoelens van superioriteit, en vervolgens bij het eerste teken van problemen je onderdompelen in de diepten van inferioriteit.
Ze kan je te pakken nemen door de complimenten van anderen en er meteen daarna voor zorgen, dat je je verworpen voelt door ook maar een kritische opmerking van iemand.
Ze kan je een illusie van succes laten najagen dat nooit bevredigt en je meteen daarna verlamd van faalangst achterlaten.
Ze kan ervoor zorgen dat jij de eer krijgt voor dingen die jij niet verdient maar ook dat je anderen de schuld geeft voor de problemen waar jij mee te maken hebt.
Het ene ogenblik laat ze je heerlijk wegzakken in je zelfvoldaanheid en het volgende moment word je overspoeld door schuldgevoelens en heb je een hekel aan jezelf.
Schaamte is de ongelukkige erfenis van de mens die gevangen zit in de zonde. Toen je geboren werd fluisterde ze al in je oor. Ze zal, als een voortwoekerende kanker, haar tentakels in alles wat je denkt of doet laten zakken, totdat het moment komt dat je je vrijheid vindt in de liefde van de Vader.
Wat een afschuwelijke last is het wanneer we onze waarde afmeten aan alles wat we doen en aan ieder woord dat over ons geuit wordt. Zolang je naar haar (dit slaat op ‘schaamte’) luistert, zal ze je energie opzuigen en je een vervormd beeld geven van wat God in je doet en in de mensen om je heen. Vanaf de dag dat Adam zichzelf bedekte met die prikkende vijgenbladeren, zijn we op ons slechtst wanneer we haar raad opvolgen of proberen haar te verbergen.
Maar wanneer je je zekerheid vindt in de geweldige liefde van God wordt haar stem ontmaskerd. Dan hoef je haar spelletjes niet meer te spelen door je zorgen te maken over wat anderen denken. Dan zul je echt weten, wat het inhoudt om als een kind van God op aarde te leven.
Een touchdown voor Jezus
Hij was een dure cornerback (in de Amerikaanse sport ‘American Football’) en hij speelde voor een profteam. Hij had last van overmatig kritisch onderzoek door de media. Hij was zijn eigen agent geweest, en zijn prestaties waren tegengevallen. De mensen vonden dat er teveel voor hem was betaald en dat hij te hoog was ingeschat. Die avond werd hij twee keer verslagen bij een touchdown poging en hij wist, dat de media als havikken op hem zouden neerduiken. Maar in de laatste minuten van de wedstrijd onderschepte hij een pass, rende naar voren en scoorde de winnende touchdown.
Aan het eind van de televisieuitzending op maandagavond, hielden ze hem een microfoon voor de neus tijdens de viering van de overwinning. Hij kon een grote grijns op zijn gezicht niet onderdrukken en riep:”Ik dank de Heer Jezus, dat Hij me de kans heeft gegeven mezelf te bewijzen. Ik had het gevoel, dat Hij tegen me zei, dat ik het geloof had om het te doen.”
Terwijl hij zijn touchdown vierde, vond ik het jammer dat hij er zo’n theologie op na hield. Hij ontmaskerde zijn eigen schaamte door op te scheppen, dat zijn touchdown de echtheid van zijn geloof bewees. Kan je je voorstellen hoe hij iedere dag doorkomt, als hij zijn vertrouwen in God koppelt aan zijn prestaties op het football-veld?
Meestal krimp ik in elkaar, wanneer prof-atleten over God spreken. Het komt er meestal op neer, dat zij God neerzetten als een succesgodheid, die de getrouwen beloont met overwinningen. Een van hen die ik het meest waardeer, zei dat zijn overwinning in de Super Bowl zijn gehoorzaamheid aantoonde om voor een bepaald team te spelen. Want wat moeten we nou zeggen over de mannen die God naar de stad geroepen heeft en de Super Bowl niet gewonnen hebben? Was hun gehoorzaamheid minder belangrijk of was hun leven minder waard in Gods ogen?
Andere atleten hebben gezegd, dat God diegenen beloont met overwinningen die Hem de meeste glorie geven. Is dat de reden waarom sommigen na de finish knielen en God eren na hun overwinning, maar kwaad zijn als ze het niet halen?
Je kan ze eigenlijk niets kwalijk nemen. Om in de hoogste regionen van hun sport te komen, hebben deze mannen en vrouwen geleerd van het succes van hun prestaties te leven. Ze hebben geleerd hun waarde daar aan af te meten, want dat doet iedereen. Ze hebben blijkbaar erg veel succes gehad om zover te komen. Maar het kan wel leiden tot een volkomen verkeerd waardeoordeel.
Kijk eens naar een kampioenschap of een wedstrijd en je zal merken, dat de roem bij een overwinning te hoog is en het dieptepunt van een nederlaag te diep. In plaats van een kampioenschap zou je het beter ‘een opvoering van manisch-depressieven’ kunnen noemen. Hier kom je geen gematigdheid tegen. John Madden, sportanalist van Fox Sports zei over professionele sporten het volgende:”De hoogtepunten wegen nooit op tegen de dieptepunten.” Zelfs als ze tweede van de wereld worden, sluipen ze beschaamd weg en generen ze zich maandenlang. Zelfs hun fans hebben die houding van superioriteit of van schaamte.
Wilt u alstublieft het bovenstaande niet lezen als een veroordeling van profsporters, want we doen dit allemaal. Alleen onze beste en slechtste momenten komen over het algemeen niet op televisie.
Leven vanuit schaamte
We hebben allemaal de doordringende kracht van schaamte leren kennen, toen we ons geneerden voor iets wat we gedaan hadden of iets wat een ander over ons zei. We krijgen een rood gezicht en onze maag krimpt samen en we willen onszelf het liefst onder de grond verstoppen. Maar het gaat nog dieper.
Schaamte vertelt ons dat het onmogelijk is dat iemand echt van ons houdt, wanneer ze weten wat we in het verleden hebben gedaan of als ze weten wat voor verleidingen, twijfels en motieven nog steeds bij ons onder de oppervlakte zitten. Heb jij ook geen dingen, waarvan je hoopt dat niemand er ooit achter komt?
Dus doen we net alsof, in de hoop, dat we er daardoor ook ‘bij’ zullen horen en we realizeren ons niet dat iedereen dat doet. Vrijwel iedere keer wanneer iemand mijn hulp vraagt, om af te rekenen met een zonde of een bepaalde worsteling, beginnen ze bijna altijd hun ‘ biecht’ met een ontkenning: “Ik weet dat waarschijnlijk niemand anders dit ook heeft, maar ...” Schaamte weerhoudt ons ervan om echt te zijn, echt genoeg om te beseffen dat anderen ook met ‘ zulke’ dingen worstelen.
Dat we ons minderwaardig voelen is slechts een kant van schaamte. Degenen die zich superieur voordoen en degenen die opscheppen over wat ze allemaal gedaan hebben, reageren ook op schaamte (gevoelens). Dit gedrag dient alleen maar als een bedekking voor een diep gevoel van persoonlijke ontoereikendheid, meestal ten koste van anderen.
Al deze schaamte(gevoelens) drijven ons gemakkelijk tot manipulatie. Ons verlangen aardig gevonden te worden, erbij te horen en ons niet genegeeerd te voelen, wordt door de wereld gebruikt om ons in haar gietvorm te persen en we gebruiken het zelf om van anderen gedaan te krijgen wat wij willen. De meeste advertenties appeleren op de een of andere manier aan deze motivatie.
De strucurele religie kan ook een meester op dit gebied zijn. Als iemand iets van ons gedaan wil krijgen, zal hij of zij druk op ons uitoefenen door te appeleren aan onze ego-behoeften om ons daarop te laten reageren. Vanwege schaamtegevoelens vinden we het heel moeilijk om neen te zeggen. Schaamtegevoelens leiden ook vaak tot roddelen. Schaamte(gevoelens) dreigen ons met vernedering of ‘in de steek gelaten worden’, als we ons niet conformeren aan wat anderen willen en ze belooft goedkeuring en bevestiging als we dat wel doen.
We leren dit al op jonge leeftijd. Vaak ervaren kinderen dat ze gewaardeerd worden naar de mate waarin zij beantwoorden aan de verwachtingen van hun ouders. Het is dan wel ironisch dat ouders zo vreemd opkijken van de gevolgen van de druk die leeftijdsgenoten van hun kinderen op hen uitoefenen...wanneer hun kinderen meer geven om wat hun vrienden van hen denken dan wat hun ouders vinden. Ook hierin speelt schaamte een belangrijke rol.
De angst voor “wat anderen wel zullen denken” kan ons ervan weerhouden het goede te doen maar ze kan ons net zo goed verleiden om dingen te doen die ons uiteindelijk schade zullen berokkenen.
Ik herinner me dat ik eens, toen ik elf was, een vergulde speld kreeg, omdat ik twee jaar lang, zonder een enkele keer te verzuimen, op de zondagsschool aanwezig was geweest. Het certificaat dat ik kreeg voor mijn prestatie en het applaus van alle volwassenen in de gemeente in de samenkomst was als een bedwelmende drank voor me. Hierdoor voelde ik me verheven boven de anderen, die niet zo toegewijd waren geweest als ik en deze ervaring zorgde ervoor dat ik dorst kreeg naar meer. Gedurende het vervolg van mijn geestelijke reis ging ik steeds naar deze bron omdat ik er weer van wilde drinken.
Ik dacht dat de dorst mijn vriend was, die mij wenkte dichter bij Jezus te komen. Maar ik realiseerde me niet, dat ze meer dan 30 jaar m’n cipier was die me drong om aan de verwachtingen van anderen tegemoet te komen. Want dan zou ik ‘meetellen’. Jezus wilde mijn schaamtegevoelens niet gebruiken om me aan te sporen tot ‘grotere dingen’, maar Hij wilde mij ervan bevrijden.
Een leven vrij van schaamtegevoelens
Het volgende verhaal heeft me altijd verbaasd. Een vrouw wiens zondige reputatie algemeen bekend was in de buurt waar zij vandaan kwam, liep het huis van een Farizeeer binnen, terwijl hij met een groep geloofsgenoten aan het eten was, met Jezus erbij. Zij liep om degenen die aanlagen heen tot ze Hem gevonden had, goot de dure parfum over Zijn voeten en droogde die af met haar haar.
Hoe haalde ze het in haar hoofd om het huis van iemand binnen te gaan die haar zo verachtte? En hoe durfde ze Jezus aan te raken, terwijl iedereen in die kamer haar daad van liefde verkeerd zou uitleggen? Had ze zich niet zo beschaamd moeten voelen dat ze er zelfs niet over had moeten peinzen om zich daar te vertonen? Dat zou je zo denken, maar neen hoor! Klaarblijkelijk was ze zo diep door Jezus geraakt en waren haar zonden vergeven, dat het enige wat nu nog voor haar telde in die kamer met misprijzende blikken de blik van waardering was die ze in Zijn ogen zag.
Wat ooit begon in de Hof – ons allesbeheersende gevoel van schaamte – werd verzwolgen in de tegenwoordigheid van Jezus. Ze was bevrijd van de drang om zich druk te maken over wat anderen van haar dachten en ze was in staat om iets te doen wat ze zo graag wilde.
Als je er achter komt hoeveel de Vader van je houdt, zal dit je in toenemende mate vrijzetten om zonder schaamtegevoelens te leven, voor God en bij mensen. Hoewel schaamte mensen onder de wet weerhoudt van het zondigen, heeft ze in Christus geen funktie meer.
Omdat je zonde door Jezus aan het kruis werd weggedaan, is er absoluut geen veroordeling of schuld meer voor een ieder die in Hem leeft. Je kan dit wonder van het kruis elke dag ervaren. Nu kan je bij de Vader zijn zoals je bent, nog steeds in het proces van verandering, maar je hoeft niets te verbergen. Je kan Hem je dieptste geheimen vertellen, terwijl je gaandeweg van Hem leert hoe je er vrij van kan komen. Hij weet dat je dat niet alleen voor elkaar kan krijgen en wacht alleen maar op jou, dat je dat inziet en om Zijn hulp vraagt.
Wanneer Hij je leert hoe je zonder schaamte met Hem kan wandelen, zal je ook ontdekken, dat je zelf zonder schaamte in de wereld wandelt. Omdat je je hele leven getiranniseerd werd door schaamte, vaak zonder het in de gaten te hebben, zal je verbaasd zijn hoeveel je leven zal veranderen zonder die schaamte.
Het is een ongelofelijke gift, die door Dallas Willard in ‘De Goddelijke Samenzwering’ als volgt werd beschreven:”Zou jij het niet fijn vinden om geen behoefte meer te hebben aan de loftuitingen van anderen, en zou je het niet fijn vinden als je niet meer verlamd en vernederd wordt door hun afkeer en veroordeling? Zou je het ook niet fijn vinden als je de liefde, de kracht en het begrip hebt om op een echte natuurlijke manier anderen te zegenen? Mensen die jou bedriegen, die je uit je baan werken, die op je spugen, je uitlachen vanwege je geloof of je cultuur, of je zelfs willen doden?”
Degenen, die niet meer beinvloed worden door schaamtegevoelens, kunnen eindelijk echt leven – zoals ze van buiten zijn, zijn ze ook van binnen. Het is zo’n opluchting dat je gekend mag worden zoals je bent, als je het goed vindt dat men zowel je sterkte als je zwakte kent. Mensen die zonder schaamte leven, stellen echtheid boven imago, oprechtheid boven pretenties en eerlijkheid boven bedrog. Toegegeven, het kost je wel wat om ‘echt’ te leven in een gebroken wereld, waar mensen proberen misbruik van je te maken. Maar ik heb nog niemand ontmoet die deze stap gedaan heeft, die terug zou willen naar ‘doen alsof’.
Geen goede naam
Bijna mijn hele leven ben ik een slaaf geweest van mijn reputatie en het was een drukkende last. Voor de eerste keer zag ik hoe het mijn leven verzwakte tijdens een gesprek met een vriendin van me. Ze had me gevraagd een brief aan haar te schrijven waarin ik zou uitleggen wat mijn rol zou zijn als bemiddelaar in een geschil dat zij had met een zakenrelatie. Ze hadden de zaak gestart op basis van hun hechte vriendschap en nu konden ze niet meer met elkaar door een deur. Ze konden het niet eens worden met elkaar over hoe ze de zaak zouden opsplitsen en ze vroeg mij om hulp. Ik vertelde hen meteen, dat we misschien niet een oplossing zouden kunnen vinden waarmee ze allebei tevreden zouden zijn, maar misschien konden we een oplossing vinden waarin ze zich allebei op gelijke wijze bedrogen zouden voelen. Na een paar uur waarin we verschillende mogelijkheden naast elkaar legden, kwamen we tenslotte tot een oplossing.
Een paar maanden later belde een van hen me op om te zeggen, dat de ander haar vrienden had verteld dat ze op een vervelende manier uit de zaak gewerkt was. Ze wilde, dat ik een brief zou schrijven waarin ik het hele proces waar we samen doorheen waren gegaan uiteen zou zetten, om aan te tonen dat die andere vrouw loog.
“Dat wil ik wel doen, Jill,” zei ik door de telefoon,” maar ik wil graag dat je eerst over het volgende nadenkt. Dit kan een gelegenheid voor je worden waarbij je kan sterven aan je reputatie.” Ik kan me nog herinneren, dat ik zelf verbaasd was over wat ik net tegen haar had gezegd.
De vier jaren daarvoor was ik zelf het slachtoffer geweest van verhalen die over mij en mijn gezin werden rondgestrooid, door mensen die mijn bediening in discrediet wilden brengen. Ik had verschillende keren geprobeerd om te reageren op de leugens in die verhalen, maar elke keer hield God me tegen om ze te mailen. “Ik wil dat je stopt met te vechten voor je reputatie en die aan Mij te geven,” was alles wat Hij me zei. Ik herinnerde me, dat Jezus Zelf Zich niet om zijn reputatie bekommerde. Het was de pijnlijkste tijd van mijn leven. Hoe kon ik nu iemand anders een soortgelijk proces aanraden?
Maar op die morgen begon het mij te dagen hoe de afgelopen vier jaar me hadden geholpen om Vaders vrijheid in mijn leven te laten komen. Als mensen mijn bediening verkeerd begrepen of leugens over mij geloofden, dan was dat Gods zaak en niet die van mij. Het was mijn zaak om gewoon te doen wat Hij van mij vroeg, zonder de afschuwelijke noodzaak om mezelf te moeten verdedigen en ervoor te zorgen, dat andere mensen me in het vervolg zouden mogen. Nu kon ik genieten van de vrucht van Zijn vrijheid in mijn leven.
Ik wilde dat Jill dat ook zou kunnen doen, ofschoon ze geschokt was door mijn suggestie. Ik vertelde haar mijn verhaal en eindigde met deze woorden:”Jill, zo lang jij iets geeft om jouw reputatie, ben je een slaaf van ieder persoon die over jou wil liegen. Degenen die jou goed genoeg kennen hebben geen brief nodig en degenen die jou niet goed kennen, zullen je toch niet geloven.”
Ik heb die brief nooit geschreven en Jill ontdekte de ongelofelijke vreugde van vrij te zijn van wat andere mensen van en over haar dachten. Ik weet dat dit pijnlijk is, maar als je weet, dat de Vader volkomen van je houdt en dat jouw reputatie veilig in Zijn handen is, dan zal je nooit meer je best doen om de goedkeuring van anderen te krijgen.
Die vrijheid zal niet alleen een van de grootste zegeningen zijn op je reis, maar ze is ook de sleutel tot het liefhebben van anderen zoals er ook door Vader van jou gehouden wordt.
“God kan ervoor zorgen, dat je niet struikelt. Hij kan je zover brengen, dat je zonder gebreken en vol blijdschap voor Zijn schitterende troon komt te staan – Hij is de enige God; Hij redt ons door de Here Jezus Christus. Voor Hem is alle heerlijheid en majesteit, alle kracht en macht, sinds het begin, nu en voor eeuwig. Amen.”
- Judas 24-25
Vragen voor je persoonlijke reis:
• Vraag God hoe gedrag dat gebaseerd is op schaamte een rol spreelt in je relatie met Hem.
• Kijk naar Hem en ga na waar opscheppen, de schuld aan anderen geven, roddel, zelfmedelijden en je zorgen maken over wat anderen van je denken, ervoor zorgen, dat je vanuit schaamte-gevoelens leeft, in plaats van te leven in Hem.
• Vraag Hem je te laten zien, in welke situaties jij je schaamtegevoelens maskeert op een manier die anderen beschadigt.
• Vraag God jou dicht naar Zich toe te halen, zo dicht, dat je niet meer vanuit schaamte hoeft te leven en te reageren.
Voor bespreking in de kleine groep:
• Vertel eens waar je ziet dat schaamte in jouw leven aan het werk is.
• Hoe maskeer jij dat?
• Hoe zou je leven eruit zien en je vriendschap met anderen als je meer zou geven om hoe de Vader over je denkt, dan om hoe andere mensen over je denken?
• We kennen allemaal wel die ‘bandjes van schaamte’, die in ons hoofd afgespeeld worden. Neem eens een moment om na te gaan wat God van jou denkt.
Ga naar hoofdstuk 21
| |
| | |
Lifestream
Homesite van de schrijver
Wayne Jacobson (Engels)
Contact
Contact mogelijk met de vertaler Coen Groos of met de webmaster Mirjam Slootweg alias Cybermier
| |  | | |
De schrijver, Wayne Jacobson, heeft vaak gezegd dat ‘HE LOVES ME’ het belangrijkste boek is dat hij ooit heeft geschreven. Het is zijn verlangen dat dit boek voor iedereen beschikbaar is. Leren leven vanuit de dagelijkse ervaring van Vaders liefde en niet vanuit een prestatie-gerichtheid die voortkomt uit een religieus plichtsbesef. Dit zal je leiden naar een intiemere vriendschapsrelatie met Hem. Het zal je diepste innerlijk raken en je volkomen veranderen. Het zal je vrijzetten om Hem in de wereld bekend te maken door met anderen deze reis te delen en je zult ervaren hoe fantastisch het leven van een christen kan zijn.
Deze vertaling van ‘HE LOVES ME’ (van Wayne Jacobson) wordt je gratis aangeboden. Hoewel er copyright op rust, mag je het via de elektronische weg of in geprinte vorm doorgeven aan anderen, als je er maar geen geld voor vraagt en niets aan de inhoud verandert.
| | |
|
Inhoudsopgave